Diabetica - Polskie Kliniki Osteoporozy

Obliczanie wymienników

ZASADY OBLICZANIA WYMIENNIKÓW WĘGLOWODANOWYCH ORAZ WYMIENNIKÓW BIAŁKOWO – TŁUSZCZOWYCH

1. OBLICZANIE WYMNIENNIKÓW WĘGLOWODANOWYCH

1 WYMIENNIK WĘGLOWODANOWY – 1WW – porcja produktu wyrażona w gramach dostarczająca 10g węglowodanów przyswajalnych.

węglowodany przyswajalne = węglowodany ogółem – błonnik pokarmowy

PRZYKŁAD:

Oblicz liczbę WW w 58 gramach pieczywa typu graham.
1.Korzystając z książki „LICZYMY KALORIE” H. Kunachowicz, I. Nadolna możemy wypisać zawartość węglowodanów: 100 g chleba graham zawiera:
– węglowodany ogółem: 48,7 g
– błonnik pokarmowy: 6,4g

2.Obliczamy ilość węglowodanów przyswajalnych w 100g chleba graham:
Węglowodany przyswajalne = 48,7 g – 6,4 g =42,3 g

3. Przystępujemy do obliczania ilości węglowodanów (ważny jest prawidłowy zapis!)
100 g chleba graham = 42, 3 g
58 g = x, korzystając z proporcji (metoda „na krzyż”)
100 * x = 42, 3 * 58
100x = 2453,4 /:100
x = 24,534 g , oznacza to, że w 58 g chleba graham jest około 24,5 g węglowodanów przyswajalnych.

4. Obliczamy ilość WW (1 WW = 10 g węglowodanów ) – ilość węglowodanów w naszej porcji dzielimy przez 10: 24,5 g : 10 = 2, 45 WW ~ 2, 5WW

W porcji 58 g chleba graham jest 2,5 WW.

OBLICZANIE WYMIENNIKÓW BIAŁKOWO – TŁUSZCZOWYCH

1 WYMIENNIK BIAŁKOWO – TŁUSZCZOWY (1 WBT) – porcja produktu wyrażona w gramach dostarczają 100 kcal pochodzących z białek i tłuszczy.

Do obliczania WBT mamy dwie popularne metody:

1. METODA NUMER 1 – Stosowana do obliczania WBT w produktach prostych (tzn. zawierających jedynie białka i tłuszcze, np. jaja, wędliny, mięsa i ryby soute)

2. METODA NUMER 2 – Stosowana do obliczania WBT w produktach złożonych (tzn. zawierających oprócz białek i tłuszczy również węglowodany)

1. METODA NUMER 1 – OBLICZANIE WBT W PRODUKTACH PROSTYCH

Używa się do tego uniwersalnego założenia, że 1 g białka daje naszemu organizmowi 4 kcal, z kolei 1 g tłuszczu to 9 kcal. W związku z tym, aby obliczyć WBT musimy pomnożyć ilość gramów białka razy 4, a ilość gramów tłuszczu – razy 9.

PRZYKŁAD:
Oblicz ilość WBT w 2 jajkach, które ważą w sumie 126 g– 1 sztuka = 63 g.

1.Korzystając z książki „LICZYMY KALORIE” H. Kunachowicz, I. Nadolna możemy wypisać zawartość białka i tłuszczu:
100 g jajka zawiera:
-białko: 9,8 g
-tłuszcz: 7,6 g oraz znikome ilości węglowodanów, których nie bierzemy pod uwagę.

2.Przystępujemy do obliczania ilości białka oraz liczby kilokalorii (kcal) pochodzących z białka (ważny jest prawidłowy zapis!)
– obliczanie ilości białka
100 g jajka = 9,8 g
126 g = x, korzystając z proporcji (metoda „na krzyż”)
100 * x =9,8 * 126
100x = 1234, 8 /:100
x = 12, 348 g , oznacza to, że w 126 g jaj jest około 12 g białka.
– obliczanie liczby kcal pochodzących z białek
1 g białka = 4 kcal
12 g = x => x = 12 * 4
x = 48 kcal, oznacza to, iż 126g jaj dostarcza 48 kcal pochodzących z białka.

3.Przystępujemy do obliczania ilości tłuszczu oraz liczby kilokalorii (kcal) pochodzących z tłuszczu (ważny jest prawidłowy zapis!) – sposób analogiczny do białek
– obliczanie ilości tłuszczu
100 g jajka = 7,6 g
126 g = x, korzystając z proporcji (metoda „na krzyż”)
100 * x =7,6 * 126
100x = 957,6 /:100
x = 9,576 g , oznacza to, że w 126 g jaj jest około 9,6 g tłuszczu.
– obliczanie liczby kcal
1 g tłuszczu = 9 kcal
9,6 g = x => x = 9,6 * 9
x = 86,4 kcal, oznacza to, iż 126g jaj dostarcza 86,4 kcal pochodzących z tłuszczu.

4. Aby obliczyć ilość WBT musimy w kolejnym kroku zsumować liczbę kcal z białek i tłuszczy:
48 kcal + 86, 4 kcal = 134,4 kcal => 1WBT = 100 kcal
134,4 kcal : 100 = 1,3 WBT, oznacza to, iż w 126 g mamy 1,3 WBT.

W porcji 126 g jaj jest 1,3 WBT.

METODA NUMER 2 – STOSOWANA DO PRODUKTÓW LUB POTRAW ZŁOŻONYCH

W tej metodzie korzystamy z obliczonych WW, jak również z założenia z założenia, że 1 WW = 40 kcal
PRZYKŁAD:
Oblicz ilość WW I WBT w 3 pierogach ruskich, które ważą w sumie150 g – 1 sztuka = 50 g.

1.Korzystając z książki „LICZYMY KALORIE” H. Kunachowicz, I. Nadolna możemy wypisać zawartość węglowodanów i kilokalorii:
100 g pierogów ruskich zawiera:
– wartość kaloryczna: 168 kcal
– węglowodany ogółem: 25,5 g
– błonnik pokarmowy: 1,1g

2. Obliczamy ilość węglowodanów przyswajalnych w 100g pierogów ruskich:
Węglowodany przyswajalne = 25,5 g – 1,1 g =24,4 g

3. Przystępujemy do obliczania ilości węglowodanów (ważny jest prawidłowy zapis!)
100 g pierogów ruskich = 42, 3 g
150 g = x, korzystając z proporcji (metoda „na krzyż”)
100 * x = 24,4 * 150
100x = 3660 /:100
x = 36,6 g , oznacza to, że w 150 g pierogów ruskich jest około 36,6 g węglowodanów przyswajalnych.

4. Obliczamy ilość WW (1 WW = 10 g węglowodanów ) – ilość węglowodanów w naszej porcji dzielimy przez 10:
36,6 g : 10 = 3,6 WW ~ 3, 5WW

5. W analogiczny sposób obliczamy kaloryczność naszej porcji: (ważny jest prawidłowy zapis!)
100 g pierogów ruskich = 168 kcal
150 g = x, korzystając z proporcji (metoda „na krzyż”)
100 * x = 168 * 150
100x = 25200 /:100
x = 252 kcal , oznacza to, że w 150 g pierogów ruskich jest około 252 kcal.

6. Obliczamy ilość WBT:
1 WW = 40 kcal => w naszej porcji jest 3,5 WW, oznacza to, że kaloryczność węglowodanów wynosi: 140 kcal
ABY OBLICZYĆ LICZBĘ WBT
1. Musimy obliczyć ile kcal pochodzi z białek i tłuszczy (kcal zjadanej porcji – kcal z węglowodanów) 252kcal – 140 kcal = 112 kcal
2. Uzyskaną wartość podzielić przez 100 (1 WBT = 100 kcal) 112kcal : 100 Kcal = 1,12 WBT ~ 1WBT

W porcji 150 g pierogów ruskich jest 3,5 WW oraz 1 WBT.